Çürük Konutunu Yıkana 20 Yıl Vadeli Kredi

Yeni Afet Yasası Kapsamında Çürük Evini Yıkanlar Teşvik Edilecek. Hazırlanan Pakete Göre Çürük Binanın Sahibi, Yeni Evine Kavuşurken 20 Yıl Vadeli, İndirimli Kredi ile Desteklenecek.

Kamuoyunda ‘Kentsel Dönüşüm Yasası’ olarak bilinen ‘Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanun’ kapsamında yıkılması gereken binalar için süper teşvik paketi hazırlanıyor. Çürük bina sahiplerini binalarını ‘gönüllü olarak’ yıkmayı ve ‘olası mağduriyetleri’ gidermeyi amaçlayan paket ile çürük binalarını yıkanlara kredi desteği verilecek. Süper krediden ev sahiplerinin yanı sıra evini güçlendirmek isteyenler ve bu binalardaki kiracılar da yararlanacak.

Çürük Evini Yıkan Kârlı Çıkacak

Çevre ve Şehircilik Bakanı Erdoğan Bayraktar’ın “Yıkım 4 ay sonra başlayacak” açıklaması ile birlikte gözler, Afet Yasası’na çevrildi. STAR’ın edindiği bilgiye göre, Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı dönüşüm projesi için, bir çok alanda çalışma yürütülüyor. Bu çalışmaların başında ise çürük yapılarda oturan vatandaşlara kredi desteği verilmesi geliyor. Çürük binalarda oturanlara verilecek krediler ile ilgili çalışma henüz netleşmedi ancak bürokratlar ve uzmanlar 2 alternatif hazırladı.

Faizin Bir Bölümünü Devlet Üstleniyor

İlk alternatife göre, çürük binalarının yıkımına onay veren vatandaşlara, ‘faiz’ desteği verilecek. Buna göre örneğin 100 bin liralık dairesinin yıkılmasına onay vererek aynı yerden yeni konut sahibi olmak isteyen vatandaş, yeni konutun değeri 150 bin lira ise aradaki 50 bin liralık farkı, bankalardan kredi olarak çekebilecek. Söz konusu kredide faizin belirli kısmını devlet üstlenecek. Burada yüzde 50’ye varan oranda faiz desteği verilmesi üzerinde duruluyor. İkinci alternatif ise vatandaşlara faiz desteği yerine, kredinin belirli kısmının devlet tarafından karşılanmasını içeriyor. Bu durumda, örneğin 50 bin liralık kredi kullanana, yüzde 20-30 oranında destek verilecek. Her iki alternatifte de vatandaşların 150 bin liralık konutta 10-15 bin liralık avantajı söz konusu olacak. Çürük binalara verilecek kredi desteğinden konut sahiplerinin dışında, binasını yenilemek isteyen vatandaşlar ile bu konutlarda kiracı olarak oturanlar da yararlanacak. Örneğin çürük binada yıllardır kiracı olarak oturan bir kişi de konut sahibi olmak için kredi teşviğinden yararlanabilecek. Kredilerin maliyeti ise 2-B arazilerinden elde edilen gelirden sağlanacak. Bakanlık yetkilileri, dönüşüm seferberliğinin öncelikle, ‘gönüllü yapılardan’ başlanmasını planladıklarını kaydettiler. Afet Yasası kapsamında yapılacak yıkımlardan hiçbir vatandaşın mağdur edilmeyeceğini ifade eden yetkililer, amaçlarının davul zurna ile yıkım yapmak olduğunu vurguladılar. Yetkililer dönüşüm sayesinde, konutların değerinin de artacağını söylediler.

Sistem Nasıl İşleyecek

Yıkım işleri öncelikle, gönüllü binalardan başlayacak. Gönüllü olmayanlara ise devlet yıkım kararı alacak. Konut sahiplerine evi boşaltmaları için 60 gün süre tanınacak. Süreç sonunda ise konut sahipleri direniyorsa, bina zorla yıkılacak.

Çürük binalardaki konut sahiplerine, ‘aynı yerden konut alma’, ‘konutu rayiç bedelinden devlete satma’ ve ‘TOKİ’nin mevcut konutlarından birisini alma’ şeklinde üç ayrı teklif sunulacak.
Aynı yerden konut sahibi olmak isteyenlere veya mevcut konutlardan birisini almak isteyenlere düşük faizli kredi imkanı sağlanacak. Örneğin yıkılacak evin değeri 100 bin lira, yeni konutun fiyatı ise 150 bin lira ise konut sahibi 50 bin liralık düşük faizli kredi kullanabilecek.

Uzmanların üzerinde durduğu sistem aynen kabul edilirse, çürük binalardaki konutların sahiplerine yüzde 50’ye varan faiz destekleri sağlanacak. Örneğin, 60 ay vadeli yüzde 1 faizle 50 bin liralık kredinin 18 bin lira düzeyinde olan faiz yükü, destek ile 9 bin liraya gerileyecek. Böylece, konut sahibi kredide büyük avantaj sağlamış olacak. Ayrıca vadeler de 20 yıla kadar çıkabilecek.

Aynı kredi desteklerinden, çürük binalardaki konutlarda oturan kiracılar da yararlanacak. Yasa çıkmadan önce bu binalarda oturan kiracı, eğer yeni konut almak isterse, devletin kredi desteğinden faydalanarak, uzun vadeli düşük faizli kredi ile konut sahibi olabilecek.

Star

Kentsel Dönüşüm Kapsamında Binası Yıkılana Kredi

Kentsel dönüşüm kapsamında binası yıkılanlara kredi desteği veya kira yardımı yapılacak. Ayrıca vatandaşların sosyo-ekonomik durumlarını değerlendirerek, talepte bulunmaları halinde faiz desteği, sübvansiyon ve geçici konut destekleri de verilecek.

2B arazilerinin yüzde 90'ı kentsel dönüşüm hesabına aktarılacak. Çevre cezalarının yüzde 50'si, belediyelerin yatırım bütçelerinin yüzde 5'i ve harç gelirlerinin yüzde 50'si, İller Bankası'nın bazı faaliyetlerinden elde edeceği kârın yüzde 50'si ve Maliye Bakanlığı'nca aktarılacak ödenek de kentsel dönüşüm için kullanılacak. Bakanlık, dönüşümde bina stoku oluşturmamak için çalışmalar yapacak, yıkılan konutların adedi kadar konut üretilecek. Üç katlı bina yıkılıp yerine 10 katlı bina dikilmeyecek.

Sabah

Kentsel Dönüşüm Kapsamında Mülk Sahibine Düşük Faizli Kredi

Kentsel Dönüşüm Ofisleri Kurulacak Konutlara Sertifika Mülk Sahibine Kredi Verilecek

Meclis’ten geçen Kentsel Dönüşüm Yasası’nın yol haritası ortaya çıktı. İstanbul, Kocaeli, Sakarya, Düzce, İzmir ve Diyarbakır gibi yüksek riskli alanlardan başlayacak kentsel dönüşüm kapsamında 20 yılda 14 milyon konut elden geçecek. Maliyeti 100 milyar doları bulacak düzenleme için tüm Türkiye’de kentsel dönüşüm ofisleri, 20-30 bölgede ise itiraz komisyonları kurulacak. Riskli binalara sertifika, mülk sahibine de yıkım için faizsiz, uzun vadeli ve sabit taksitli kredi verilecek. Vatandaşa üç boyutlu animasyon ve maket evlerle dönüşüm süreci anlatılacak, hazırlanacak kamu spotlarında desteği arttırmak için “ünlü yüzler” kullanılacak. Van depreminden sonra gündeme gelen ve kamuoyunda Kentsel Dönüşüm Yasası olarak bilinen düzenlemenin yasalaşmasıyla süreçle ilgili detaylar da netleşti. Başbakan Tayyip Erdoğan’ın “İktidara malolsa da yıkacağız” dediği düzenlemeyle ilk etapta 6 milyon konut yenilenecek.

14 Milyon Bina Yenilenecek

Yasayla önümüzdeki 20 yıl içinde de 14 milyon bina elden geçecek. 2B arazilerinin satışından elde edilecek gelirlerin yüzde 90’ı dönüşüm için kullanılacak. Düzenlemeyle daha fazla yeşil alana sahip, imara uygun yolların olduğu çağdaş bir kentsel dönüşüm sağlanacak. Yasayla şehirlerin altyapı sorunları da çözülecek. Daha sağlıklı alt yapı tesisleri kurularak ihtiyaç duyulan yerlerde arıtma tesisleri de yapılacak. Kentsel dönüşüm riskli alanlarda ve riskli alan haricindeki riskli yapılarda olmak üzere iki koldan yürütülecek. Riskli alanlar can ve mal kaybına yol açma ihtimali yüksel olanlardan başlayarak tespit edilecek. Belediyeler ve il özel idareleri alanlara ait taleplerini Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na gönderecek. Bakanlık incelemeden sonra talepleri Bakanlar Kurulu’na sunacak. Kurul onaydan sonra Resmi Gazete’de yayınlanacak.

Teknik Heyet Yorumlayacak

Riskli alan belirlendikten sonra yapılar tespit edilecek. Mevcut Deprem Yönetmeliği baz alınarak hızlandırılmış inceleme yapılacak. Sonuçlara hak sahipleri 15 gün içinde itiraz edebilecek. İtirazlar 20-30 bölgede kurulması planlanan 4 öğretim görevlisi ve 3 bakanlık görevlisinden oluşacak 7 kişilik teknik heyet tarafından değerlendirecek. Sonra tespitler kesinleşecek. Riskli binaların tapuda üzerine şerh konulacak ‘bu bina risklidir’ denilecek.

Çoğunluğa Katılmayanın Payı Açık Artırmayla Satılacak

Üçte 2 çoğunluğun kararına katılmayan mülk sahiplerinin arsa payları anlaşma sağlayan paydaşlara açık artırmayla satılacak. Satılmayan paylar bakanlıkça bedeli ödenmek şartıyla Hazine adına tescil edilecek. Binalar yıkılmadan hak sahipleriyle anlaşma yoluna gidilecek. Tasarım projelerini belediyeler ve TOKİ hazırlayacak; bakanlık onaylayacak. Tahliye edilen, yıkılan ya da yeri kamulaştırılan hak sahipleri ve kiracılara konut, iş yeri, arsa, kredi veya konut sertifikası verilecek. Riskli dönüşüm alanlar haricinde kalan riskli binalarda ise vatandaşın isteği üzerine yıkım, güçlendirme ya da yeniden inşa için düşük faizli, uzun vadeli, sabit taksitli kredi verilecek. İsteyen mülk sahibine yıkım süresinde çırak desteği de verilecek.

Risklidir Kararını 7 Kişilik Heyet Verecek

Riskli olduğu kesinleşen yapıların malikleri, idareyle anlaşmaya gidecek. Anlaşmanın ardından vatandaşa en az 60 gün süre verilerek riskli binasını yıkması istenecek. Bu sürede yapının yıkılmaması halinde yapının idari makamlarca yıktırılacağı belirtilerek, ek süre verilecek. Bu süre içinde de yıkılmayan yapılar ilgili kurumca yıkılacak. İdareyle anlaşma sağlayanlara kira yardımı ve konut tahsisi sağlanacak.
Tüm uygulamalarda 3’te 2 çoğunluğun kararına bağlı kalınacak.

Yapı Risk Haritası Çıkacak Işıkara ve Mahruki Tanıtacak

Türkiye’nin yapı risk haritasını çıkarılarak, riskli yapılar tapuya bildirilecek. Bu taşınmazlar üzerinde her türlü yapılaşma, kullanım ve işletme konularında geçici kısıtlamalar uygulanabilecek. Süreç içinde dönüşümle ilgili dünyada kullanılan yeni teknolojiler Türkiye’ye getirilecek. AKUT Başkanı Nasuh Mahruki ve deprem dede olarak bilinen Ahmet Mete Işıkara gibi deprem uzmanlarının desteği alınacak. Ünlü yüzlerin kullanılacağı kamu spotlarıyla vatandaşın kentsel dönüşüm sürecinde bilinçlenmesi sağlanacak. Projede belediyelerle ortak hareket edilecek. Yasayla belediyelere her türlü ödenek aktarımı, teknik ve mali destek sağlanacak. Yasayla, mahalli idareler, dönüşümde söz sahibi olacak.

Yıkımla Çıkan Molozlar Dolgu Malzemesi Olacak

Yıkılan binalardan elde edilen beton dolgu malzemesi olarak kullanacak. Yıkılan binalardan çıkan tüm molozlar değerlendirilecek. Ortaya çıkacak ahşap, alüminyum ve PVC yapımlı kapı ve pencereler, demir ve çelik malzemeler, bakır kablolar, tesisat malzemeleri, kiremit ve ahşap malzemeleri yerinde kolayca ayrıştırıp yapı sektörüne kazandırılacak. Geri kalan molozlar özel kurulan geri dönüşüm tesislerinde işleyip düşük kaliteli beton ve çimento haline getirilecek.

Hürriyet